با استفاده از چهارچوب اسکرام برای ایجاد نوآوری در سازمان، می‌توان در یک فرآیند دقیق و منظم به بقای کسب‌وکار کمک کرد.

در دنیای امروز نوآوری به موضوع حیاتی برای کسب‌وکارها تبدیل شده است. همه شرکت‌ها به دنبال نوآوری و اتخاذ تکنولوژی‌های جدید هستند تا تحول بزرگی در کسب‌وکار خود ایجاد کنند. در واقع در دنیای امروز که سرعت رشد و پیشرفت تکنولوژی‌ها و محصولات بسیار زیاد است، اگر شرکت‌ها نتوانند به‌سرعت خود را با تغییرات وفق دهند، به احتمال زیاد نابود می‌شوند. اما در دنیای واقعی چند شرکت واقعا نوآور وجود دارد؟ خیلی کم شرکت‌های کمی مانند آمازون، تسلا، گوگل و فیس‌بوک در دنیا وجود دارند که با سرعت زیادی محصولات نوآورانه خود را روانه بازار می‌کنند. Pax Anthos، مشاور محصولات در آزمایشگاه‌های XRC (شتاب‌دهنده استارتاپی متمرکز بر خرده‌‌فروشی)، برای عبور از شکاف نوآوری پیشنهادی جذاب ارائه کرده است که به شرکت‌هایی که تاکنون نوآوری نداشتند کمک می‌کند تا سفر نوآوری را در کسب‌وکار خود آغاز کنند و پیشرفت قابل‌توجهی داشته باشند. ایده او ساده است: با استفاده از اصول و روش‌های متدولوژی اسکرام، یک فرآیند نوآوری ایجاد کنید تا بیشتر موانع رایج از بین بروند. اسکرام یک چهارچوب چابک و یکی از موفق‌ترین روش‌های مدیریت و تسریع توسعه نرم‌افزار و محصول است. آنتوس بر اساس مشاهدات خود مبنی بر اینکه شرکت‌های بزرگ چگونه از تکنولوژی ارائه‌شده توسط استارتاپ‌های آزمایشگاه XRC استفاده می‌کنند، این روش را توسعه داده است. مشکلی که در اکثر شرکت‌ها وجود دارد، عدم تمایل به نوآوری نیست؛ بلکه مشکل اینجاست که روش‌های انتخابی آن‌ها برای رسیدن به نوآوری بی‌فایده هستند. به گفته مشاور محصولات شتابدهنده XRC، دو الگوی رایج برای ایجاد نوآوری در شرکت‌ها وجود دارد. در اولین مدل، یک واحد جداگانه برای نوآوری در سازمان ایجاد می‌شود که منجر به ایجاد خشم و ناراحتی در دیگر واحدهای سازمان می‌شود. یکی از بزرگ‌ترین مشکلات این است که ایده‌های حاصل از این روش خارج از فرآیند عملیاتی کسب‌وکار ایجاد می‌شوند و تبدیل آن‌ها به یک محصول، با موانع زیادی روبه‌رو است. آنتوس می‌گوید این روش معمولا هیجان کوتاه‌مدت و ناراحتی بلند‌مدت ایجاد می‌کند. ممکن است نتایج نوآوری این واحد، لزوما با اهداف برتر کسب‌وکار هم‌خوانی نداشته باشد. در این سناریو، پروژه‌های آزمایشی در واحد نوآوری اغلب به عنوان پروژه‌های علمی به پایان می‌رسند و یادگیری‌های عالی ایجاد می‌کنند، اما احتمال تولید این نوآوری‌ها کم است. دومین مدل متداول در شرکت‌ها، ایجاد برنامه‌های نوآوری برای هر یک از واحدهای کسب‌وکار است. در این روش احتمال اینکه نوآوری‌های درستی برای حل هر مشکل اجرا شود بیشتر از مدل قبلی است؛ اما مشکلی که وجود دارد، عدم ارتباط بین واحدهای مختلف است و به همین دلیل ممکن است که برخی از کارها به‌صورت همزمان در چند واحد انجام شوند. همچنین در این مدل مقیاس نوآوری نیز کوچک می‌شود. فکر کردن به اینکه در یک واحد کسب‌وکار چه اتفاقاتی می‌تواند رخ دهد، ممکن است باعث از بین رفتن بسیاری از فرصت‌های توسعه کسب‌وکار شود.

چگونه می‌توان از اسکرام برای ایجاد نوآوری در سازمان استفاده کرد؟
چهارچوب اسکرام به معنای ایجاد یک فرآیند منظم برای رسیدن به پیشرفت‌های بزرگ در مسیر توسعه نرم‌افزار است و موانعی که باعث کاهش سرعت پیشرفت یا توقف مسیر توسعه می‌شود، در این چارچوب تقریبا از بین می‌رود. در فرآیند اسکرام، لیستی از الزامات ایجاد می‌شود و صاحبان محصول در هر پروژه آن‌ها را اولویت‌بندی می‌کنند. سپس اسپرینت‌های کوتاه‌مدتی ایجاد می‌شوند و توسعه‌دهندگان در این بازه زمانی، کارهای مشخص‌‌شده را انجام می‌دهند. انتظار می‌رود که تیم توسعه‌دهندگان در این مدت زمان نرم‌افزار را توسعه دهند و تا جای ممکن انتظارات را برآورده کنند. در نهایت و بعد از گذشت یک زمان مشخص، نرم‌افزار باید به‌طور کامل کار کند. بخش‌های دیگری مانند جلسات روزانه در این فرآیند وجود دارد که توسعه‌دهندگان به شرح کارهایی که انجام داده‌اند، کارهایی که قصد انجام آن‌ها را دارند و بررسی مشکلات موجود می‌پردازند. البته این فرآیند به همین سادگی نیست و لایه‌ها و بخش‌های زیادی به آن اضافه می‌شوند. بخش‌ها و نقش‌های مختلف در یک چهارچوب اسکرام عبارت‌اند از:

1. صاحب محصول (Product Owner) صاحب محصول در چهارچوب اسکرام، فردی است که بک‌لاگ‌های محصول را ایجاد می‌کند و نیازمندی‌ها را به ترتیب داخل بک‌لاگ‌ها قرار می‌دهد تا کارهای مختلف در اسپرینت‌های مشخص اجرا شوند. صاحب محصول، هدف و مقصد را به اعضای تیم نشان می‌دهد اما در نحوه انجام کارها دخالتی نمی‌کند. در روش اسکرام برای ایجاد نوآوری در سازمان، صاحب محصول در واقع مدیرعامل است و بک‌لاگ‌ها مجموعه‌ای از نیازمندی‌هایی هستند که برای ایجاد نوآوری جدید در سازمان باید اجرا شوند. در واقع مدیرعامل از طریق تشکیل یک شورای نوآوری، نقش صاحب محصول را ایفا می‌کند و این شورا متشکل از رهبران کلیه واحدهای کسب‌وکار، بازیگران اصلی در اداره کسب‌وکار و تنظیم سیاست‌ها و افرادی است که گروه‌های حقوقی و فناوری اطلاعات را هدایت می‌کنند.
2. بک‌لاگ محصول (Product Backlog) بک‌لاگ محصول به مجموعه‌ای از ویژگی‌ها و تغییرات لازم گفته می‌شود که باید در یک محصول ایجاد شوند و کیفیت آن را بهبود دهند. صاحب محصول بر اساس درخواست ذی‌نفعان محصول، ویژگی‌های لازم را مشخص می‌کند و بر اساس اولویت‌های کسب‌وکار، آن‌ها را به ترتیب در بک‌لاگ قرار می‌دهد. در فرآیند اسکرام برای ایجاد نوآوری، مدیرعامل و شورای نوآوری بر بک‌لاگ‌های محصول نظارت می‌کنند و برای توصیف نوآوری‌هایی که امکان اجرا در سازمان را دارند، نیازمندی‌های مختلفی را اضافه می‌کنند. البته این نیازمندی‌ها باید به ترتیب اولویت اضافه شوند؛ زیرا در هر اسپرینت، اقدامات به ترتیب اجرا می‌شوند. لازم به ذکر است که در فرآیند اسکرام برای ایجاد نوآوری، این نیازمندی‌ها، لزوما ویژگی‌های محصول نیستند؛ بلکه هر چیزی هستند که ممکن است به نوآوری بیشتر سازمان کمک کنند. برای مثال ممکن است این نیازمندی‌ها، تغییر در سیاست‌ها یا فرآیندهای عملیاتی و اتخاذ فناوری جدید باشند. بهتر است که برای هر نیازمندی، مهلت اجرای مشخصی در نظر گفته شود. نیازمندی‌ها و اقدامات لازم باید به‌گونه‌ای باشند که اجرای آن‌ها در یک اسپرینت امکان‌پذیر باشد. در غیر این صورت باید به بخش‌های کوچک‌تری تقسیم شوند. خرد شدن نیازمندی‌ها به بخش‌های کوچک‌تر باعث می‌شود که ایده به‌صورت کاملا دقیق ارزیابی و درک شود.
3. تیم اسکرام (Scrum Team) اعضای تیم اسکرام افرادی هستند که نیازمندی‌های موجود در بک‌لاگ محصول را در یک اسپرینت مشخص اجرا می‌کنند. برای هر یک از اعضای تیم وظایفی در نظر گرفته می‌شود که با مهارت‌های آن‌ها متناسب باشد. سایز و ترکیب تیم اسکرام بر اساس دامنه اسپرینت تعیین می‌شود. در یک تیم اسکرام، تمام مهارت‌های مورد نیاز برای پیاده‌سازی نیازمندی‌های انتخاب‌شده مشخص می‌شود. در چهارچوب اسکرام برای ایجاد نوآوری در سازمان، مدیرعامل به تمام واحدهای کسب‌وکار فرمان می‌دهد که در هر اسپرینت، منابع مختلف را به اجرای اقدامات اختصاص دهند و به این فرآیند کمک کنند.
4. اسپرینت (Sprint) اسپرینت به یک بازه زمانی مشخص معمولا دو هفته‌ای گفته می‌شود که اعضای تیم در بازه آن باید نیازمندی‌های مشخصی را اجرا کنند. در چهارچوب اسکرام برای ایجاد نوآوری به دلیل اینکه نیازمندی‌ها فقط مربوط به توسعه محصول نیستند، ممکن است در هر اسپرینت اعضای تیم متناسب با اقدامات مورد‌نظر تغییر کنند. در چهارچوب اسکرام برای ایجاد نوآوری زمانی می‌توان گفت یک کار به صورت کامل تمام شده است (به اصطلاح Done شده است) که نوآوری ایجاد شده به مرحله تولید برسد یا بخشی از مجموعه‌ای از رویدادها باشد که منجر به تغییر واقعی در کسب‌وکار می‌شود. ۵- جلسه نگاه به گذشته در جلسه نگاه به گذشته، اسپرینت قبلی بررسی می‌شود و نظرات برای بهبود اسپرینت بعدی جمع‌آوری می‌شود. در چهارچوب اسکرام برای ایجاد نوآوری، این جلسه اهمیت زیادی دارد و به وسیله آن می‌توان از ارتباط بین واحدهای مختلف کسب‌وکار و تیم‌های عملکردی اطمینان حاصل کرد. ۶- زمان داستان در این جلسه معیارهایی که مشخص می‌کند یک نیازمندی به اتمام رسیده، تعریف می‌شود. همچنین سایز نیازمندی‌ها بر اساس تلاش لازم برای اجرا مشخص می‌شوند و ممکن است به قسمت‌های کوچک‌تری تقسیم شوند. این جلسه نقش حیاتی در اسکرام برای ایجاد نوآوری دارد؛ زیرا تمام بک‌لاگ محصول در این جلسه بررسی و درباره آن بحث می‌شود. هدف از این بحث، افزایش شفافیت کارهایی است که شرکت قصد دارد با پروژه‌های نوآوری‌ خود انجام دهد. این شفافیت به‌سادگی به دست نمی‌آید؛ اما سود زیادی برای افراد دارد. این جلسه همچنین به ترسیم یک مسیر برای ایجاد تغییرات بزرگ کمک می‌کند. ۷- اسکرام مستر (Scrum Master) اسکرام مستر رهبر اسکرام است و تلاش می‌کند تا اعضای تیم وظایف خود را به درستی انجام دهند. در صورت بروز مشکل یا چالش، این فرد در صدد رفع آن‌ها بر می‌آید. به طور کلی اسکرام مستر باید بهره‌وری تیم را بالا نگه دارد، جلسات را مدیریت و ارتباطات بین افراد را تسهیل کند. همچنین ردیابی کارها نیز برعهده این فرد است. 

نکات مهم برای اسکرام در محصولات نوآورانه
نوآوری بخش بسیار مهمی در یک کسب‌وکار نرم‌افزاری است. در واقع تنها راه رشد یک کسب‌وکار نرم‌افزاری، صرف نظر از اندازه آن، از طریق نوآوری است. نوآوری به بهبود فرآیندها در یک سازمان نرم‌افزاری کمک می‌کند و تاثیر مستقیم بر افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌ها دارد. سازمان‌های نرم‌افزاری که می‌خواهند در خط مقدم باشند، اغلب از اسکرام به عنوان ابزاری برای نوآوری استفاده می‌کنند. همان‌طور که ذکر شد، اسکرام یکی از روش‌های اثبات شده برای توسعه تدریجی محصولات است که اعضای تیم را متمرکز نگه می‌دارد و برای نوآوری بسیار حیاتی است. در ادامه، نکات مهم برای استفاده از چهارچوب اسکرام در توسعه محصولات نوآورانه را بررسی می‌کنیم:

1. اشتیاق برای ایجاد نوآوری اولین و مهم‌ترین نکته این است که شرکت‌ها باید مشتاق ایجاد نوآوری باشند تا بتوانند با دیگر شرکت‌ها در بازار رقابت کنند. در توسعه محصولات نرم‌افزاری، نوآوری بیشتر مرتبط با فناوری و معماری محصول است و عمدتا بر ویژگی‌های جدیدی متمرکز می‌شود که تجربه کاربری را بهبود می‌بخشند.
2. برنامه‌ریزی اسکرام از قبل برای اینکه تیم اسکرام در فرآیند توسعه محصول نوآوری داشته باشند، مالک محصول باید فرآیند نوآوری را از قبل به صورت جداگانه برنامه‌ریزی کند. این فرد می‌تواند از اعضای تیم درخواست کند که مقدار مشخصی از انرژی و زمان خود را به نوآوری اختصاص دهند. همچنین می‌تواند براساس داده‌های دریافت شده از کانال‌های مختلف و خواسته‌های ذی‌نفعان، بخش‌هایی از محصول مانند تجربه کاربری، عملکرد محصول و… که به نوآوری نیاز دارد را در اولویت قرار دهد.
3. تشویق نوآوری در تیم نوآوری واقعی در توسعه نرم‌افزار تنها در صورتی حاصل می‌شود که هر یک از اعضای تیم اسکرام، انگیزه زیاد و توانایی حل مشکلات به روشی جدید و خلاقانه را داشته باشند. طبق قانون کلی اسکرام، اعضای تیم باید روی همکاری برای یافتن راه‌حل‌های نوآورانه برای مشکل موجود تمرکز کنند. برای اینکه اعضای تیم زمان کافی برای آزمایش و نوآوری داشته باشند، بهتر است خودشان مشخص کنند که زمان اسپرینت برای انجام کارهای مشخص‌شده مناسب است یا خیر.
4. درک نیاز به نوآوری برای اینکه استفاده از چهارچوب اسکرام برای ایجاد نوآوری، نتایج مثبتی به همراه داشته باشد، اعضای تیم باید هدف نوآوری را درک کنند. اسکرام مستر باید اطمینان حاصل کند که اعضای تیم به طور کامل، معنی و هدف نوآوری را درک می‌کنند. در یک فرآیند اسکرام، اولویت‌بندی بک‌لاگ‌ها و درک نیازمندی‌ها، اعضای تیم را قادر می‌سازد تا هدف نوآوری را درک کنند. همچنین اسکرام مستر باید در هر اسپرینت، بخشی از ظرفیت تیم را به نوآوری اختصاص دهد تا اعضای تیم به ارزش واقعی نوآوری پی ببرند. منبع: Forbes comakeit