تبدیل ایده به یک کسبوکار درآمدزا، یک سفر طولانی و در عین حال هیجانانگیز است که به سوختی به نام سرمایه احتیاج دارد.
طبق مطالعات اخیر، بیش از ۹۴ درصد کسبوکارهای جدید در همان سال اول فعالیت خود شکست میخورند و یکی از دلایل آن، کمبود بودجه است. پول و سرمایه یکی از مولفههای اصلی هر شغل است. تبدیل ایده به یک کسبوکار درآمدزا، یک سفر طولانی و پر زحمت و در عین حال هیجانانگیز است که به سوختی به نام سرمایه احتیاج دارد. به همین دلیل، تقریبا در هر مرحله از تجارت، کارآفرینان در فکر تامین مالی کسبوکار خود هستند. اینکه استارتاپ شما در چه مرحلهای به تامین مالی نیاز دارد، بستگی زیادی به ماهیت و نوع تجارت شما دارد. اما هنگامی که به تامین مالی نیاز داشتید، منابع مختلف تامین منابع مالی که در ادامه بررسی میکنیم میتواند کارگشا باشد. این مطلب یک راهنمای جامع برای شرکتهای نوپا است که به شما کمک میکند در هر مرحله از کسبوکار خود، به دنبال جذب سرمایه از منابع مناسبی باشند.
۱- بودجه شخصی با بوتاسترپینگ
بودجه شخصی که به آن بوتاسترپینگ (bootstrapping) نیز گفته میشود، روشی موثر در تأمین مالی کسبوکار شما به خصوص در شروع کار است. کارآفرینان تازهکار اغلب به دلیل نداشتن برنامه مدونی برای موفقیت، در تامین مالی دچار مشکل میشوند. در ابتدای کار استارتاپ خود میتوانید از پسانداز شخصی استفاده کنید یا حتی خانواده و دوستان خود را به مشارکت در کسبوکار خود تشویق کنید. به دلیل اینکه هزینه تامین سرمایه از این روش کم است، برای شروع به کار راه آسانی خواهد بود. بودجه شخصی به دلیل مزایای آن باید به عنوان اولین گزینه تأمین اعتبار در نظر گرفته شود. استفاده از بودجه شخصی تعهد بیشتری را برای بنیانگذار آن کسبوکار به ارمغان میآورد؛ اما این گزینه تنها در صورتی مناسب است که نیاز اولیه شما به پول اندک باشد. برخی از مشاغل از همان روز اول به منابع گسترده مالی نیاز دارند و برای اینگونه مشاغل، بوتاسترپینگ گزینه خوبی نیست.
۲- سرمایهگذاری جمعی
سرمایهگذاری جمعی یکی از روشهای جدید تامین اعتبار استارتاپها است که اخیرا هم محبوبیت زیادی پیدا کرده است. این کار به معنای گرفتن وام، پیشفروش محصول، دریافت کمک یا سرمایه گذاری همزمان از بیش از یک نفر است. سرمایهگذاری جمعی به این ترتیب است که یک کارآفرین شرح مفصلی از تجارت خود را در یک بستر سرمایهگذاری جمعی قرار میدهد و اهداف کسبوکار، برنامههای سودآوری که در نظر دارد و میزان بودجه مورد نیاز خود را ذکر میکند؛ سپس مصرفکنندگان میتوانند در مورد آن کسبوکار مطالعه کنند و اگر از ایده آن خوششان آمد، به آن کمک مالی کنند. بهترین نکته در مورد سرمایهگذاری جمعی این است که این روش باعث ایجاد علاقه در افراد میشود و از این رو در کنار تامین مالی به بازاریابی محصول هم کمک میکند. همچنین به شما اطمینان میدهد که در بازار برای محصول شما تقاضا وجود دارد. این روند میتواند افراد عادی را جایگزین سرمایهگذاران و کارگزاران حرفهای کند. اگر یک استارتاپ کمپین موفقی داشته باشد، میتواند سرمایهگذاران خطرپذیر را به خود جلب کنند. این نکته را در نظر داشته باشید که سرمایهگذاری جمعی یک مکان رقابتی برای کسب بودجه است، بنابراین تا زمانی که تجارت شما کاملا تحکیم نشده باشد ممکن است سرمایهگذاری جمعی برای شما مناسب نباشد. در ایالات متحده سایتهایی مثل کیکاستارتر، راکتهاب، دریمفاند و وانوست پلتفرمهای محبوب سرمایهگذاری جمعی هستند. اوایل تابستان ۱۳۹۳ سایتی به نام دونیت در ایران راهاندازی شد که متاسفانه بعد از ۶ سال در تابستان ۱۳۹۹ برای همیشه از دسترس خارج شد.
۳- سرمایهگذاری فرشته
سرمایهگذاران فرشته افرادی با سرمایه زیاد و علاقه شدید به سرمایهگذاری در استارتاپها هستند. آنها در شبکههای ارتباطی بزرگ عضو هستند تا گزینههای روی میز را قبل از سرمایهگذاری بهصورت جمعی بررسی کنند. این سرمایهگذاران ممکن است در کنار سرمایه، راهنمایی یا مشاور هم به کارآفرینان ارائه دهند. سرمایهگذاران فرشته به راهاندازی بسیاری از شرکتهای بزرگ از جمله گوگل، یاهو و علیبابا کمک کردهاند. این روش سرمایهگذاری به طور کلی در مراحل اولیه رشد شرکت اتفاق میافتد و معمولا بخشی از سهام استارتاپ به سرمایهگذار داده میشود. سرمایهگذاری فرشته به عنوان گزینه تأمین مالی دارای کاستیهایی هم هست. سرمایهگذاران فرشته معمولا مقدار کمتری را نسبت به سرمایهگذاران خطرپذیر سرمایه گذاری میکنند.
۴- سرمایهگذاری خطرپذیر
صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر صندوقهایی با مدیران حرفهای هستند که در شرکتهایی با پتانسیل رشد بالا سرمایهگذاری میکنند. آنها معمولا به روشهای متفاوت از سرمایهگذاران فرشته، سرمایهگذاری میکنند و در صورت عرضه سهام شرکت در بورس از آن شرکت خارج میشوند. صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر به کسبوکارهای نوپا خدمات تخصصی، راهنمایی و مشاوره ارائه میدهند و کسبوکار را از نظر پایداری و مقیاسپذیری ارزیابی میکنند. سرمایهگذاری خطرپذیر برای مشاغل کوچکی که فراتر از مرحله راهاندازی هستند و به مرحله کسب درآمد رسیدهاند مناسب است. شرکتهایی مانند اوبر که سرعت رشد بالایی دارند میتوانند با داشتن استراتژی خروج مشخص، سرمایهای چند ده میلیون دلاری کسب کنند و از آن برای تامین مالی، شبکهسازی و توسعه شرکت خود استفاده کنند. با این حال، چند نکته برای سرمایهگذاری خطرپذیر وجود دارد که کسبوکارهای نوپا باید به آن توجه کنند. صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر معمولا حضوری کوتاه در استارتاپها دارند و اغلب به دنبال بازیابی سرمایه خود در بازه زمانی سه تا پنج ساله هستند. اگر محصولی دارید که برای ورود به بازار زمانی بیشتر از این مدت نیاز دارد ممکن است سرمایهگذاران خطرپذیر زیاد به کسبوکار شما علاقهمند نشوند. این سرمایهگذاران معمولا به دنبال فرصتهای بزرگی هستند که به ثبات رسیده باشند یا شرکتهایی باشند که تیم متخصصی داشته باشند. شما همچنین باید در تجارت خود انعطافپذیری نشان دهید و گاهیاوقات کنترل را به نمایندگان سرمایهگذاران خطرپذیر واگذار کنید. بنابراین اگر علاقه زیادی به مشورت یا سازش ندارید، این گزینه خیلی مناسب کسبوکار شما نیست. صندوق پژوهش و فناوری نوآفرین علاوه بر اینکه کارگزار وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، در زمینه اعطای تسهیلات وجوه اداره شده است، در زمینه سرمایهگذاری جسورانه نیز فعالیت میکند. استارتاپهای حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات که محصول اولیه و مشتری داشته و برای توسعه بازار خود نیاز به جذب سرمایه دارند میتواند از خدمات این صندوق بهرهمند شوند.
۵- جذب سرمایه از شتابدهندهها
کسبوکارهای نوپا میتوانند برنامههای تسهیلاتی شتابدهنده را برای تامین بودجه خود در نظر بگیرند. این برنامههای تسهیلاتی معمولا به مدت ۴ تا ۸ ماه اجرا میشوند. شما میتوانید با منتور، سرمایهگذاران و سایر شرکتهای نوپا با استفاده از این بستر ارتباط خوبی برقرار کنید. در ایالات متحده، استارتاپهایی مانند دراپباکس و Airbnb با شتابدهنده Y Combinator شروع به کار کردند.
۶- راههای سریع جمعآوری پول
روشهای دیگری برای جمعآوری سرمایه برای کسبوکار شما وجود دارد اما ممکن است برای همه مفید نباشد. پیشفروش محصول: فروش محصولات قبل از عرضه روشی است که معمولا نادیده گرفته میشود؛ ولی روش بسیار موثری برای جمعآوری پول موردنیاز برای تامین مالی تجارت شما است. برای مثال شرکتهای اپل و سامسونگ، سفارش رسمی محصولات خود را قبل از آغاز رسمی عرضه شروع میکنند. این یک روش عالی برای بهبود گردش پول و آماده شدن برای پاسخگویی به تقاضای مصرفکننده است. فروش داراییها: ممکن است برداشتن این مرحله گام سختی باشد، اما به شما کمک میکند تا نیازهای کوتاهمدت کسبوکار خود را برآورده کنید. پس از عبور از وضعیت بحران، دوباره میتوانید داراییهای خود را به دست بیاورید.
نتیجهگیری
اگر میخواهید کسبوکار خود را توسعه دهید، احتمالا به منابع سرمایه خارجی نیاز دارید. اگر بوتاسترپ کنید و برای مدت طولانی بدون بودجه خارجی باقی بمانید، ممکن است نتوانید از فرصتهای بازار استفاده کنید. نکته مهم این است که در هر مرحله از کسبوکار خود، به این توجه کنید که چه میزان سرمایه نیاز دارید و کدام یک از روشهای جذب سرمایه برای شما مناسبتر است. منبع: profitbooks
